متادیتا چیست؟ ویرایش و حذف داده‌های اگزیف و IPTC ُ برچسب زدن مالکیت برای عکس

متادیتا چیست؟ ویرایش و حذف داده‌های اگزیف و IPTC

فهرست مطالب

فراداده، داده‌نما یا متادیتا (به انگلیسی: Metadata) به داده‌هایی گفته می‌شود که جزئیات یک دادهٔ دیگر را تشریح می‌کند. به عبارت دیگر فراداده‌ها، داده‌هایی درباره داده‌های دیگر هستند. برخی این واژه را اَبَرداده یا فوق‌داده هم ترجمه کرده‌اند. در بررسی مشخصات یک فایل تصویری یا موسیقی با مجموعه‌ای از برچسب‌ها و توضیحات مواجه می‌شویم که اطلاعات زیادی در مورد فایل به ما می‌دهند. در اسناد آفیس هم نام مولف، عنوان و توضیحات زمانی قابل رویت است. در مورد PDFها هم همین طور است. به این اطلاعات اصطلاحاً متادیتا گفته می‌شود. استفاده از متادیتاها (metadata) در یک عکس به نوعی شبیه نوشته‌هایی است که پشت عکس های قدیمی به چشم می‌خورند. این اطلاعات همیشه همراه عکس باقی می‌مانند و در هر کجا که باشند می توان به آن‌ها دسترسی پیدا کرد. در این بخش از وبلاگ افکتینو می‌خواهیم متادیتاها و روش‌های اضافه یا حذف کردن آن‌ها به تصاویر را با هم بررسی کنیم.

متادیتا

متادیتا چیست؟

Metadata یکی از پرکاربردترین مفاهیم در دنیای کامپیوتر است. متادیتا به معنی اطلاعات در مورد اطلاعات است! به این صورت که هر فایلی شامل اطلاعات، توضیحاتی با خود به همراه دارد. متادیتا ممکن است ساختار فایل را توضیح دهد و یا ممکن است اطلاعاتی در مورد محتوای فایل داشته باشد.

در دنیای اینترنت یکی از کاربردهای متادیتا، به دست آوردن اطلاعاتی در مورد منبع فایل است. مثلاً تیم محتوای دانشگاه MIT در پروژه‌ای به نام Immersion یا غوطه‌وری، در اعماق اطلاعات متادیتای ایمیل‌ها شنا می‌کند و نقشه‌ای از روابط شما با دوستان و آشنایان ارایه می‌کند.

بنابراین متادیتای ایمیل‌ها ممکن است از نظر شما مضر باشد چرا که بخشی از اطلاعات شخصی شما را در اختیار دیگران قرار می‌دهد گرچه مقدار اطلاعات کم است. به عنوان مثال در بررسی پیام‌های جیمیل یک کاربر توسط ابزار مجسم‌سازی ایمرژن ام‌آی‌تی، تصویر زیر به دست آمده که نشان می‌دهد شخص در آینده با چه کسانی ارتباط خواهد داشت و دقت آن هم جالب توجه است. عکس پروفایل شاد

متادیتا در داده‌های دیجیتالی

در داده‌های دیجیتالی متادیتاها نقش دیگری را نیز بر عهده دارند که عبارتست از روایی داده‌های موجود در فایل‌ها. با وجود متادیتا در یک داده دیجیتال، آن داده می‌تواند از روایی و اعتبار لازم برخوردار باشد؛ به‌عنوان‌ نمونه، دوربین‌های دیجیتال به‌همراه فایل‌های تصویری که از یک شیء می‌گیرند مقداری داده نیز به آن می‌افزایند که شامل اطلاعاتی همچون مُدل دوربین دیجیتال و کارخانهٔ سازندهٔ آن می‌باشد که همراه با فایل اصلی یا اورجینال ذخیره می‌گردد و با بازنمودن و ویرایش یک فایل دیجیتال توسط برنامه‌های کامپیوتری، متادیتاهای موجود در فایل اورجینال از بین رفته و بدین‌ صورت فایل روایی اصلی خود را از دست می‌دهد و به‌عنوان یک فایل دست‌کاری‌شده و غیراصل درمی آید. عکس نوشته های زیبا

این متادیتاها فایل‌هایی متنی می‌باشند که همراه با عکس و در درون فایل آن ذخیره می‌گردند و درحالت عادی هنگام مشاهدهٔ فایل عکس قابل‌مشاهده نمی‌باشند. تاریخچه این پدیده به دورانی برمی‌گردد که شرکت‌های سازنده برای اثبات اینکه آیا یک تصویر گرفته‌شده با کیفیت مشخص مربوط به دوربین‌های دیجیتالی ساخت این شرکت می‌باشد یا خیر، به فایل‌های موجود متادیتا را می‌افزودند که البته امروزه برای اثبات اورجینال و اصل بودن یک تصویر دیجیتال نیز از آن استفاده می‌گردد.

فرض کنید تصویری را به شما نشان می‌دهند و از شما می‌خواهند اثبات نمایید که آیا این تصویر یک تصویر واقعی و اورینال می‌باشد یا اینکه یک تصویر ساخته‌شده یا دست‌کاری‌شده توسط برنامه‌های کامپیوتری است؟ برای انجام این عمل با مراجعه به متادیتاهای موجود در فایل دیجیتال می توان پی برد که این فایل از چه نوعی است.

آیا تاکنون اطلاعات مربوط به یک عکس دیجیتالی را دیده‌اید؟ احتمالا برای شما سوال پیش آمده که این اطلاعات از کجا آمده‌اند و چه معنایی دارند؟

هر تصویر شامل دو نوع داده است:

  • اگزیف (Exif) یا Exchangeable Image File Format
  • IPTC یا International Press Telecommunication Council

اگزیف (Exif) داده دستگاه

اطلاعات اگزیف شامل تمامی اطلاعات مربوط به دوربین عکاسی است. مدل، وضوح یا رزولوشن، مکان و دیگر تنظیمات است. مهم‌ترین اهمیت داده‌های اگزیف در مرتب سازی فایل ها است. تاریخ و ساعت ثبت عکس با یک نام مخصوص برای هر عکس ذخیره می‌شود. تاریخ و زمان هر عکس برای مرتب سازی فایل‌ها اهمیت دارد و هر عکسی هم اطلاعات مربوط به خود را دارد. به دلیل اینکه داده‌های اگزیف به صورت اتوماتیک توسط دوربین یا دستگاه عکاسی شما مثل گوشی موبایل‌تان ثبت شده‌اند، نمی‌توانید داده‌های اگزیف را به عنوان ورودی به دستگاه خود بدهید. مگر اینکه بخواهید تاریخ و زمان را تنظیم کنید تا به روز و دقیق باشند.

در تصویر زیر می‌توانید داده های اگزیف را مشاهده کنید. همانطور که مشاهده می‌کنید مدل گوشی، شرکت سازنده، نسخه نرم افزار اندازه عکس و بسیاری دیگر از اطلاعات دیگر در این پنل مشاهده می‌شوند.

داده اگزیف

IPTC، داده محتوا

داده‌های IPTC معمولا توسط کاربر در قالب عنوان (Title)، توضیحات (caption)، موضوع (Subject)، عکاس (photographer)، کپی رایت و … ثبت می شوند. بعضی از داده‌های IPTC می توانند به صورت اتوماتیک ذخیره شوند اما اکثر داده ها باید توسط کاربر ثبت شوند.

داده IPTC

اضافه کردن متا دیتا به داده های دیجیتالی

اضافه کردن متادیتا به عکس‌های دیجیتالی درست مثل پشت نویسی کردن عکس‌های قدیمی است. این اطلاعات همراه عکس به هر جا می‌روند و هر کسی که به عکس دسترسی داشته باشد می تواند در قسمت Properties اطلاعات ثبت شده را مشاهده نماید. توجه داشته باشید که اضافه کردن تعدادی از این اطلاعات می تواند برای کاربری که عکس شما را دریافت می کنند کارآمد باشد. مهم ترین اطلاعاتی که حتما باید درج شود عبارتند از:

  • نام و ایمیل شما به عنوان صاحب تصویر
  • یک تیتر یا عنوان کوتاه برای تصویر
  • یک توضیح کوتاه برای مکان یا افراد حاضر در تصویر
    عکس غمگین

اضافه کردن متادیتا در کامپیوتر (PC)

در کامپیوتر خود روی تصویر مورد نظرتان راست کلیک کنید و گزینه Properties را انتخاب کنید. در صفحه اصلی می توانید نام عکس را تغییر دهید. در قسمت Details نیز می توانید تگ ها یا کلمات کلیدی را ویرایش کنید.

ویرایش متادیتا در کامپیوتر

اضافه کردن متادیتا روی مک (Mac)

تصویر را باز کنید و با استفاده از Command-I صفحه اطلاعات را باز کنید. در بخش A می توانید نام تصویر و در بخش B می توانید تگ ها و کلمات کلیدی تصویر را ویرایش کنید.

ویرایش متادیتا در مک

متادیتای تصاویر را چگونه حذف کنیم؟

اما متادیتای تصاویر از این قاعده مستثنی است و با این روش حذف نمی‌شود. در واقع اطلاعات EXIF فایل‌های عکس باید به روش دیگری حذف شود. یکی از نرم‌افزارهای مفید برای حذف اطلاعات مربوط به GPS یا در واقع موقعیت مکانی که عکس در آن گرفته شده، Metability QuickFix است.

ابزار رایگان دیگر JPEG & PNG Stripper از Steel Bytes است. کاربران سیستم عامل Mac OS X هم می‌توانند از نرم‌افزار ImageOptim به این منظور استفاده نمایند. عکس خاص پروفایل

استفاده از JPEG & PNG Stripper بسیار ساده و سریع است. نرم‌افزار رایگان و کم‌حجم که کافی است تصاویر را درگ کرده و روی آن بیاندازید. مطابق شکل زیر می‌توان متادیتا مورد نظر را انتخاب کرد. حفظ تاریخ و ساعت با گزینه‌ی Preserve file date and times امکان‌پذیر است. پس از تصمیم‌گیری در مورد مواردی که باید حذف شوند، روی دکمه‌ی Clear را کلیک کنید:

حذف متادیتا تصویر

برنامه های ویرایش متادیتا

زمانی که می‌خواهید تعداد زیادی عکس را مرتب کنید؛ استفاده از تگ ها، کلمات کلیدی و توضیحات اهمیت بسیاری دارد. برنامه هایی مثل Adobe Photoshop Elements, Adobe Lightroom, Picasa, Xnview می توانند در این زمینه بسیار کارآمد باشند.

روش کلی استفاده از مسیر:

File > Save for Web

و انجام تنظیمات در پنجره‌ای است که برای ذخیره کردن فایل باز می‌شود. در این پنجره مطابق شکل زیر عمل کنید و نوع متادیتا را در حالت None قرار دهید تا هیچ اطلاعاتی ذخیره نشود:

متادیتا در ادوب لات روم

نرم‌افزارهای مدیریت فایل‌های مالتی‌مدیا مثل jriver Media Center و نرم‌‌افزار مدیریت فایل‌های تصویری مثل ACDSee هم قابلیت‌های زیادی برای ویرایش و حذف تگ‌ها، عنوان، توضیحات و مشخصات مهم فایل‌ها دارند که شاید شما از آن استفاده کرده باشید.

effectino

دیدگاه

نام و نام خانوادگی خود را وارد نمایید

آدرس ایمیل خود را وارد نمایید

متن دیدگاه وارد نشده است

پست‌های مرتبط

پربازدیدترین مطالب

چگونه شخصیتی کاریزماتیک داشته باشیم؟

اپلیکیشن هایی که زندگی شما را شادتر می کنند

چگونه شاد باشیم؟ مفهوم شادی برای شما چیست؟

۳۰ عکس جالب دنیا که برای اولین بار می‌بینید

معروف‌ترین هنرمندان زن و آثارشان، جایگاه زنان در هنر نقاشی

قدرت بیان تصاویر: آنچه کلمات از گفتن آن ناتوانند

تبلیغات تصویری: نقش تصاویر در تبلیغات چیست؟

۱۴ اشتباه در انتخاب عکس پروفایل که تصورات دیگران را تحت تاثیر قرار می دهد

روانشناسی عکس سلفی : از عکس پروفایل سلفی تا سلفی‌های خطرناک

جملات انگیزشی، جملات انگیزشی کوتاه و جملات موفقیت و شاد

عکس پروفایل خاص چه اهمیتی دارد؟

دانلود اپلیکیشن

عکس های خود را با افکتینو جادو کنید

notification close image

پروفایل ساز افکتینو